คำถามเกี่ยวกับยา
โดย วันทนีย์ โลหะประกิตกุล
เรื่อง : บูมีทาไนด์ (Bumetanide)
ยาบูมีทาไนด์ (Bumetanide) เป็นยาขับปัสสาวะประเภท ลูปไดยูเรติก (Loop diuretics) มีสรรพคุณเพื่อลดอาการบวมน้ำของร่างกายที่มีสาเหตุจาก โรคหัวใจล้มเหลว โรคตับ หรือ โรคไต
- ผลต่อระบบเผาผลาญพลังงานของร่างกาย: เช่น ทำให้ระดับ โซเดียม โปแตสเซียม และคลอไรด์ ในเลือดต่ำลง กรดยูริคในเลือดเพิ่มขึ้น ค่าน้ำตาลในเลือดผิดปกติ
- ผลต่อระบบเลือด: เช่น มีภาวะโลหิตจางเล็กน้อย มีภาวะเกล็ดเลือดต่ำ เกิดภาวะ Leukopenia (เม็ดเลือดขาวต่ำ)
- ผลต่อระบบทางเดินอาหาร: เช่น ท้องผูกหรือท้องเสีย คลื่นไส้ อาเจียน อาจทำให้เกิดตับอ่อนอักเสบ
- ผลต่อระบบประสาท: เช่น วิงเวียน ปวดศีรษะ มีภาวะหูหนวก
- ผลต่อระบบหัวใจและหลอดเลือด: เช่น ความดันโลหิตต่ำ
- ผลต่อไต: เช่น การกำจัดครีเอตินิน (Creatinine) ของไตลดน้อยลง/ ไตทำงานได้น้อยลง
- ผลต่อผิวหนัง: เช่น เกิดผื่นคัน ลมพิษ Stevens-Johnson syndrome
- ผลต่อกล้ามเนื้อ: เช่น เป็นตะคริวที่กล้ามเนื้อ กล้ามเนื้ออ่อนแรง
- ห้ามใช้กับผู้ที่ไตทำงานน้อยกว่าปกติ ผู้ที่ปัสสาวะไม่ออก ผู้ที่มีปริมาณเกลือ อิเล็กโทรไลท์ (Electrolyte) ในเลือดต่ำ ผู้ที่มีอาการตับวาย
- ห้ามใช้ยานี้กับสตรีมีครรภ์ สตรีที่อยู่ในภาวะให้นมบุตร โดยไม่มีคำสั่งจากแพทย์
- ห้ามใช้กับผู้ที่มีอายุต่ำกว่า 18 ปีลงมา
- ห้ามใช้ยาบูมีทาไนด์เป็นยาลดน้ำหนัก
- ห้ามรับประทานยานี้กับสุราหรือเครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์เป็นส่วนประกอบด้วยจะส่งผลให้เกิดผลข้างเคียงจากยานี้ที่รุนแรงขึ้น
- ระวังการใช้ยานี้กับผู้มีภาวะต่อมลูกหมากโต
- หลังได้รับยาบูมีทาไนด์แล้วมีอาการหูดับ/ หรือไม่ได้ยินเสียง ต้องปรึกษาแพทย์ทันที
- ห้ามใช้กับผู้ที่มีอาการทางระบบประสาท/ สมองเพราะเหตุจากโรคตับระยะรุนแรง
- อาการป่วยหรือโรคประจำตัวบางอย่าง อาจได้รับผลกระทบอย่างมากเมื่อมีการใช้ ยาบูมีทาไนด์ เช่น ผู้ที่มีกรดยูริกในเลือดสูง ผู้ป่วยโรคเบาหวาน ผู้ที่มีระดับแก๊สไนโตรเจนในเลือดสูงกว่าปกติ ผู้ป่วยโรคหัวใจ ผู้ที่อยู่ในภาวะขาดน้ำผู้ป่วย โรคไต โรคตับ
- การใช้ยานี้อาจทำให้ผิวหนังแพ้แสงแดดได้ง่าย ระหว่างใช้ยาบูมีทาไนด์จึงมี ข้อแนะนำให้หลีกเลี่ยงการออกแดด หรือกรณีอยู่ในที่แจ้ง ควรใช้ครีมกันแดดทาป้องกันผิวหนัง และควรสวมใส่เสื้อผ้าปกคลุมผิวหนังอย่างมิดชิด
- การตรวจเลือดดูการทำงานของไต และดูระดับอิเล็กโทรไลต์(Electrolyte) เป็นสิ่งที่ต้องกระทำเป็นระยะๆตามแพทย์สั่ง ทั้งนี้เพื่อเป็นการป้องกันความผิดปกติการทำงานของไต
- ยาบูมีทาไนด์สามารถทำให้เกิดอาการวิงเวียนและง่วงนอน หากมีอาการดังกล่าวหลังใช้ยานี้ ให้หลีกเลี่ยงการขับขี่ยวดยานพาหนะต่างๆ รวมถึงการทำงานกับเครื่องจักร เพราะอาจเกิดอุบัติเหตุได้ง่าย
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาบูมีทาไนด์ร่วมกับยากลุ่ม Aminoglycosides เพราะเสี่ยงต่อการมีภาวะหูหนวกหรือไม่ได้ยินเสียง
- หลีกเลี่ยงการใช้ยาบูมีทาไนด์ร่วมกับยา Ibuprofen หรือ Indomethacin เพราะจะทำให้ประสิทธิภาพการรักษาของยาบูมีทาไนด์ด้อยลงไป
- ห้ามใช้ยาบูมีทาไนด์ร่วมกับยา Chloral hydrate, Lithium เพราะจะทำให้ผู้ป่วยได้รับผลข้างเคียงจากยา Chloral hydrate และ Lithium มากยิ่งขึ้น
- ห้ามใช้ยาบูมีทาไนด์ร่วมกับยา Fentanyl เพราะจะทำให้ผู้ป่วยมีความดันโลหิตต่ำตามมา